خانه / داستان‌نویسی مقدماتی / داستان‌نویسی مقدماتی (۴)

داستان‌نویسی مقدماتی (۴)

انواع داستان از نظر رده سنی مخاطب

ذکر این نکته ضروری است که رده بندی سنی با توجه به تغییر شرایط موجود، ممکن است تغییر کند. حتی در شرایط پایدار، احتمال دارد چند تقسیم بندی در این زمینه صورت گرفته باشد. بنابراین، به مخاطب یادآوری می شود که اعداد مطرح شده، برای تعیین حد و مرز هر گروه سنی، مطلق، قطعی و تغییرناپذیر نیست؛ بنابراین، اگر خلاف آنها را در جای دیگر مشاهده کردید، گیج، شگفت زده یا بدبین نشوید.

خردسال

از بدو تولد تا ۳ سال و از ۳ تا ۷ سال را شامل می شود که از آن به دو گروه خردسالی اول و دوم یاد می کنند. در گروه اول، نسبت تصاویر به متن خیلی بیشتر است. همچنین در مقایسه با گروه دوم، معمولا داستان در قالب موزون، همراه با قافیه‌سازی روایت می شود. کوتاهی، سادگی، خیال انگیز و سرگرم کننده بودن، چند رکن اساسی در نوشتن داستان برای این گروه سنی است؛ زیرا عموما خردسال در این بازه سنی، قدرت مطالعه ندارد و ماجرای داستان را از زبان کسی می شنود که داستان را برای او می خواند. در این حال، وجود تصاویر رنگارنگ و خیال انگیز به او کمک می کند آنچه با گوش خود می شنود، در ذهن مجسم کند.

در گروه دوم، نویسنده فرصت دارد تا روی مسائل مقدماتی آموزشی، در عین پرهیز از مستقیم گویی، با شدت بیشتری تاکید کند. زیرا خردسال با پشت سر گذاشتن ۵ سالگی، در مقایسه با گذشته، دایره واژگان بیشتر و شناخت کامل تری از دنیای پیرامون خود دارد. به احتمال زیاد، بر خلاف دوره قبل، پرسش های کودک، علاوه بر چیستی اشیاء و پدیده ها، در مورد چرایی رفتار شخصیت هاست که این خود نشان از رشد او دارد. معمولا این داستان ها در قطع خشتی و در ۱۱ صفحه منتشر می شود.

پیشنهاد می شود تا جایی که ممکن است از طرح صریح مسائل آموزشی و تربیتی در این دوره خودداری کنید. بیشتر بر شادمانی و تفریح سالم تاکید داشته باشید و در عوض پند و نصیحت، کمک کنید تا خردسال، در فضای امن به چشم یک بازی به شنیدن داستان رغبت نشان دهد. اگر خردسال از انس با کتاب لذت ببرد، احتمال بیشتری دارد که در آینده از مطالعه استقبال کند. آنگاه در عوض این که منتظر باشید تا او از شما آموزش بگیرد، بسیاری از نکات را خودش پیشاپیش خواهد آموخت، و اغلب زمانی که به تضاد و تناقض برخورد کند، به شما مراجعه خواهد کرد.

کودک

محدوده سنی ۸ تا ۱۲ سال را شامل و به دو دوره کودکی اول و دوم تقسیم بندی می شود. در دوره اول، یعنی از ۸ تا ۱۰ سال، داستان کودک بیشتر به یادگیری در قالب بازی و تجربه ماجراهای پیاپی و خیال انگیز می پردازد. در ضمن، درونمایه داستان کودک، می بایست آسان، صریح و ساده فهم انتخاب و بیان شود.

رمز موفقیت در نگارش داستان برای این گروه سنی، ساخت شخصیت های دوست داشتنی، به یادماندنی و خلاق است. در ضمن، چنین شخصیت هایی، علاوه بر ویژگی های یاد شده، غالبا طناز و بذله گو، یا مضحک و کاریکاتوری هستند. یعنی یا با توانمندی ها یا با بی عرضگی هایشان، باعث خنده کودک می شوند. خاطرات پسر لاغرو، نوشته «جف کین نی» که با عنوان خاطرات چلمن نیز شناخته می شود از نمونه داستان های این رده سنی است. «هنری زلزله» نیز عنوان یک مجموعه داستان کودک است که مطالعه آن به والدین (!) پیشنهاد می شود تا پیشاپیش، با کلک های کودکانه و خلاقانه فرزندان نورسیده خود، آشنا و برای مقابله با آنها آماده شوند.

در دوره دوم کودکی، یعنی از ۱۰ تا ۱۲ سال، کودک کم کم آماده می شود تا متن های بلند و با تنوع واژگانی بیشتر را مطالعه کند. واضح است که در مقایسه با دوره قبل، نسبت تصاویر به واژه ها در داستان کمتر می شود. در عین حال که حس ماجراجویی و کنجکاوی کودک بیشتر از قبل شده، والدین معمولا به او هشدار می دهند. به او یادآوری می کنند که باید چه کند یا نباید کدام کار را انجام دهد. کودک با تمایل به شکستن این قید و بند، با مخفی شدن، با پنهان کاری، با ترک منزل و در یک کلام، با سوزاندن آتش، روایت داستان را گرم می کند. مجموعه رمان های جودی دمدمی، نوشته مگان مک دونالد، نمونه ای از داستان های این رده سنی است.

در پست بعد، با گروه سنی نوجوان و بزرگسال بیشتر آشنا می شویم.

درباره‌ی سعید تارم

همچنین ببینید

کارگاه پیشرفته وسعت دایره واژگان (۱۰)

همان طور که می‌دانید زبان فارسی زبانی ترکیب‌ساز است؛ به عبارتی، با چسباندن پیشوند، میانوند …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *