خانه / داستان‌نویسی مقدماتی / داستان‌نویسی مقدماتی (۶)

داستان‌نویسی مقدماتی (۶)

گونه های داستان

گونه های داستان مجموعه ای از قراردادهای نانوشته میان نویسنده و خواننده هستند که در هر دو در طی زمان بر سر آن به توافق رسیده اند. البته این توافق به معنی این نیست که نویسنده حق دخل و تصرف در آنها را نداشته باشد. در واقع، پیشنهاد می شود که نویسنده به فراخور موضوع و طرح داستان خود، گونه های داستانی را ترکیب یا هر کدام را بازآفرینی کند. اکنون کلیات هر یک از گونه های داستانی را به طور اجمالی بررسی می‌کنیم.

پلیسی و جنایی

در داستان پلیسی همواره گرهی وجود دارد که معمولا یک کارآگاه مسئول یافتن پاسخ معمای داستان است. او با بررسی فرضیات خود و با توجه به اطلاعات به دست آمده، در صدد باز کردن گره داستان است.

نقش عنصر تعلیق (هول و ولا) و معما در این گونه داستانی حیاتی است. از مشهورترین داستانهای پلیسی می‌توان به ماجراهای «شرلوک هولمز» نوشته «آرتور کانن دویل» اشاره کرد.

داستان جنایی نیز، مشابه داستان پلیسی است با این تفاوت که معمای مطرح شده در آن، همواره قتل یا مسائل پیرامون آن است. کارآگاه یا مسئول حل پرونده در پی یافتن قاتل و کشف انگیزه قتل است. یکی از بزرگترین نویسندگان تاریخ ادبیات جنایی، آگاتا کریستی، نویسنده انگلیسی است که به او ملکه جنایت لقب داده اند. او خالق شخصیت هرکول پوآرو، کارآگاه بلژیکی است که با سبیل های تاب‌دار خود معروف خاص و عام است.

وحشت

این گونه داستانی طرفداران خاص خود را دارد. وجود عامل وحشت آفرین در نگارش این دسته از داستان ها ضروری است. این عامل می تواند یک جانور وحشی، حلول ارواح و اجنه در بدن انسان و حتی رویارویی با یک قاتل روانی باشد. به ترتیب مجموعه فیلمهای سینمایی مارهای آناکوندا، مجموعه فیلم های کلبه وحشت (The Dead Evil)، نمونه هایی از موارد یاد شده است.

مهم ترین عنصر جذابیت داستان وحشت، اقتدار عامل وحشت است. داستان وحشت اگر مخاطب خود را نتواند وحشت زده کند، شکست خورده است و معمولا در این شرایط واکنش مخاطب به صحنه های وحشتناک، مَضحَکه و ریشخند است. از موفق ترین نمونه های فیلم وحشت در سینمای ایران، می‌توان به «شب بیست و نهم» به کارگردانی حمید رخشانی محصول سال ۱۳۶۸ اشاره کرد. تماشای فیلم سینمایی «اثیری» به کارگردانی «محمدعلی سجادی» نیز خالی از لطف نیست.

یکی از مشهورترین داستان های گونه وحشت دراکولا نوشته «برام استوکر» است. این رمان بر اساس زندگی واقعی شاهزاده ای رومانیایی به نام «ولاد سوم دراکولا» نوشته شده است. جایزه ای ادبی نیز به نام برام استوکر هر ساله برگزار می شود که طی آن به آثار مکتوب برتر در این زمینه اهدا می‌شود.

یکی از داستان های کلاسیک در این زمینه، «فرانکنشتاین» نوشته مری شلی است. فرانکنشتاین دانشمند جوانی است که با تکه دوزی از اجساد مردگان، هیولایی می سازد که همه از سیمای ترسناک او می گریزند؛ حتی خود دانشمند جوان نیز نمی تواند دیگر او را کنترل کند. از این داستان بارها اقتباس سینمایی شده است.

متداول ترین طرح داستانی در این گونه، حضور یک زوج جوان، اردوی تفریحی جوانان، کاوشگران، مستندسازان، جهانگردان و… در جنگل است. مکان اصلی شروع قصه معمولا یک کلبه است. گم شدن ناگهانی و بی دلیل یکی از اعضاء، دیدن سایه های ناشناس، رعد و برق، صداهای نامتعارف، جانوران وحشی، شیاطین و ارواح خبیث، اشباح، آدمخواران، جنایتکاران سریالی، جسد، تردید و توهم از جمله عناصری است که به جذابیت این گونه داستانی اضافه می کند.

انتخاب مکان برای روایت داستانی وحشتناک، بسیار مهم است؛ زیرا نگارش این چنین داستان هایی وابسته به قدرت فضاسازی نویسنده است. لذا توجه به عناصر محیطی و انتخاب جغرافیای مناسب، می تواند در سرنوشت داستان تاثیرگذار باشد. غالبا مکان محوری برای رخ دادن این داستان ها، یک قلعه متروک، قصر طلسم شده، شهری خالی از سکنه، غاری در قعر زمین، گنجینه های مدفون تمدن های پیشین مثل اهرام مصر و… است.

از مطرح ترین نویسندگان معاصر در این گونه داستانی می توان به استیفن کینگ اشاره کرد. او یکی از نویسندگانی است که تا به حال اقتباس های زیادی از داستان هایش صورت گرفته است. مشهورترین آنها فیلم های سینمایی رستگاری در شاوشنگ و مسیر سبز هر دو ساخته فرانک دارابونت و فیلم سینمایی درخشش به کارگردانی استنلی کوبریک است.

درباره‌ی سعید تارم

همچنین ببینید

کارگاه پیشرفته وسعت دایره واژگان (۱۰)

همان طور که می‌دانید زبان فارسی زبانی ترکیب‌ساز است؛ به عبارتی، با چسباندن پیشوند، میانوند …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *