خانه / مقالات / چرا نویسنده‌ها کودک درون خود را زندانی می‌کنند؟

چرا نویسنده‌ها کودک درون خود را زندانی می‌کنند؟

همان طور که پیش از این وعده داده بودم، قصد دارم تا درباره فرایند نوشتن بیشتر توضیح دهم: در وجود نویسنده هم‌زمان سه نفر فعال هستند: محقق، نویسنده، منتقد. در روانشناسی تحلیل رفتار متقابل (TA) نیز با سه مفهوم «کودک، والد و بالغ» مواجه هستیم.

نویسنده، نویسندگی، آموزش نویسندگی

کودک آن بخش از وجود ماست که حمایت‌طلب، لذت‌جو، مسئولیت‌گریز، و البته نیروی محرک زندگی است.

والد آداب‌دان، متوقع، سرزنش‌گر و آشنا به رسم و رسوم است. او همواره از ما انتظار دارد که بهترین باشیم، و به سنّت‌ها و قراردادها احترام بگذاریم.

بالغ به رشد و شکوفایی ما فکر می‌کند. او مصمم است تا احترام والد را نگه دارد، در عین حال به نیازهای کودک نیز توجه کند. او در پی فدا کردن یکی به پای آن یکی نیست. قصد دارد، میان آن دو آشتی ایجاد کند؛ چون هر کدام به کمک آن دیگری نیاز دارد؛ طوری که بدون هم به مشکل بر می‌خورند.

شاید با کمی آسان‌گیری و ساده‌انگاری، بتوان نویسنده را به کودک، منتقد را به والد، و محقق را به بالغ تشبیه کرد. اکنون بیایید بررسی کنیم در فرایند نوشتن چه قدر به کودک درون‌مان فرصت جست‌وخیز و بازی‌گوشی می‌دهیم. چه قدر احترام والد را نگه می‌داریم، و از تجربیات او درس می‌گیریم؟ چه قدر به بالغ متوسل می‌شویم تا حقیقت را بجوییم، و از راهنمایی‌های او به نفع لذت بردن و مفید بودن بهره برداری کنیم؟

برقراری تعادل و تناسب میان کودک، والد و بالغ

معتقدم اگر با ترتیب زیر، دست به قلم بشویم، می‌توانیم میان این سه تعادل و تناسب را برقرار کنیم:

  • خلق/ کشف
  • نقد/ اصلاح

در مرحله خلق یا کشف، کودک درون خود را آسوده می‌گذاریم تا به گشت و گذار برود. همچنین، بالغ با والد مذاکرده می‌کند، و به او می‌گوید: به جای نق زدن، نصیحت، ایجاد ترس و دلهره، آرام بنشین و بگذار کودک با خیال خوش بازی کند. وقتی کودک خسته، گرسنه، تشنه یا حتی وحشت زده و یا ذوق‌زده شد، باز می‌گردد تا تجربیات خود را برای ما بازگو کند. از دیدنی‌ها و شنیدنی‌هایش بگوید. آنگاه تو می‌توانی با اندوخته‌ها و آموخته‌های خود او را تشویق کنی، و همچنین به او یاد بدهی که چطور از خود مراقبت کند.

نویسندگی، آموزش نویسندگی، نویسنده، نویسندگی خلاق

همان طور که ملاحظه شد، ابتدا کودک (نویسنده) دست به کار می‌شود. سپس نوبت به نظرخواهی از والد (منتقد) می‌رسد. بالغ (محقق) هم که در تمام مراحل، حمایت‌گر و راهبر این گروه سه نفره است.

با این توضیحات، این جمله‌ها را بخوانید و ببینید در هر کدام، نقش بالغ پر رنگ‌تر است یا والد؟ در ضمن، بررسی کنید که در کدام حالت، کودک شادتر است.

مثال‌هایی از سخت‌گیری به کودک درون نویسنده

  • «پژوهشگرانِ نویسنده، یا نویسندگانِ پژوهشگر، سَرسَری‌نویس نیستند، بلکه واقعا «نویسنده» هستند، و البته نویسنده کسی است که نوشتن را بیش از هر کس دیگری دشوار می‌یابد.» (اخلاق نگارش، ص ۸۵)
  • «گوستاو فلوبر در یکی از نامه‌هایش می‌گوید: در هفت هفته تنها سیزده صفحه نوشته‌ام. در خاطرات او آمده است: هنگام نوشتن رمان مادام بوآری، مانند کسی هستم که وزنه‌هایی سنگین به انگشتانش بسته است و دارد پیانو می‌نوازد.» (اخلاق نگارش، ص ۸۶)
  • «[تولستوی گفته است:] آدم فقط وقتی می‌باید به نوشتن بپردازد که هر بار نوک قلم خود را در دوات فرو می‌برد، پاره‌ای از گوشت خود را در آنجا بگذارد.» (اخلاق نگارش، ص ۹۱)
  • «فلوبر، نویسندگی را کاری شاق و گران می‌دانست و مادام بواری را با دقت و وسواس نوشت. درباره او گفته‌اند: خیلی کار می‌کرد و زحمت می‌کشید. پیش از آنکه دست به نوشتن کتابی بزند، هر نوشته‌ای که مربوط به موضوع کتابش بود و می‌توانست گیر بیاورد، می‌خواند. یادداشتهای بسیار بر می‌داشت. وقتی چیز می‌نوشت، طرح خامی از آنچه می‌خواست بگوید، تهیه می‌کرد و بعد، روی چیزی که نوشته بود کار می‌کرد. مطالب را با دقت و نازک‌کاری، طول و تفصیل می‌داد. از آنها می‌زد، دوباره می‌نوشت، تا نتیجه‌ای را که می‌خواست به دست آورد… خود می‌گفت که گاه دو روز تمام را صرف نگارش دو سطر کرده است. دیگران هم درباره او گفته‌اند: تمام صبح را  صرف می‌کرد که یک ویرگول را در جای خود قرار دهد، و تمام بعد از ظهر را صرف می‌کرد تا آن را بردارد.» (اخلاق نگارش، صص ۹۶ و ۹۷)

مثال‌هایی از همراهی با کودک درون نویسنده

  • «کسی که نوشتن برای او، به آسانی و شیرینی گشت و گذار در طبیعت است، نویسنده است؛ حتی اگر آنچه می‌نویسد، چشم‌ها را چندان خیره نکند. این گمان که نویسنده، باید با هر نوشته خود، خواننده‌اش را شگفت‌زده کند و به تحسین و اعجاب وادارد، دور از آبادی است. اگر کسی به همان راحتی که می‌گوید بنویسد، نویسنده است؛ اگر چه دیگران به سختی و با رنج فراوان، بهتر از او بنویسند.» (آیین قلم، ص ۲۷)

نویسنده

  • «کلمه در دست نویسنده، باید همچون بیل در دست کشاورز باشد.» (آیین قلم، ص ۲۸)
  • «به سود نویسنده است که در نوشتن پیرو مولوی باشد، نه نظامی و و خاقانی. مولوی در کار شعر، جز به دلدار و (مقصود) نمی‌اندیشد و در چنبر قافیه‌اندیشی گرفتار نمی‌آید… بر خلاف نظامی که می‌خواست با کلمات شعبده‌بازی کند و به حق نیز در این کار استاد بود. نویسنده‌ای که در نوشتن به نظامی و خاقانی و قاآنی و بیدل دهلوی اقتدا کند، باید برای هر جمله‌ای که می‌سازد پاره‌ای از جان خود را به مُزایده بگذارد و این شیوه زودا که او را خسته و ناتوان کند و قلم را از دست او بگیرد.» (آیین قلم، ص ۲۸)
  • «در نویسندگی، درستی، سادگی و نغزگویی کافی است؛ گو اینکه اگر کسی نوشتن برای او آسان باشد، بسیار می‌نویسد و بسیارنویسی، خواه‌نا‌خواه به زیبانویسی طبیعی می‌انجامد؛ زیرا کار نیکو کردن از پر کردن است.» (آیین قلم، صص ۲۹ و ۳۰)

برای دانلود فهرست کامل مطالب کارگاه «نویسنده شو» روی تصویر زیر کلیک کنید.

نویسنده

شما برای شرکت در این کارگاه آنلاین، هیچ هزینه‌ای پرداخت نخواهید کرد.

نویسنده

اینستاگرام آموزشی نوقلم

نویسنده

کانال نوقلم؛ مخصوص نشر و نقد نوشته‌های شما

درباره‌ی سعید تارم

همچنین ببینید

بنویسید و پولدار شوید!

امروزه نسبت به گذشته، وضع نویسندگان در سرتاسر جهان دگرگون شده است. بسیاری از کسب …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *