خانه / مقالات / چگونه یک یادداشت ادبی بنویسم؟

چگونه یک یادداشت ادبی بنویسم؟

یادداشت ادبی یا همان نثر شاعرانه، متنی است که در آن نسبت به یک موضوع با دیدی شاعرانه و خیال انگیز نگریسته می شود. این متن، از آرایه های ادبی لبریز است و توصیفات ذهنی و تصویرگری های فراوان دارد. البته باید دقت داشت که در استفاده از این ابزار و مصالح اعتدال را رعایت نمود؛ در غیر این صورت، متن ما انتزاعی، تصنعی و دشوار فهم خواهد شد. شما می توانید مستقیم یادداشت هایی با رنگ و بوی ادبی بخوانید. مثلا «نیایش نامه» از رضا بابایی گزینه خوبی برای مطالعه است. اما نمی بایست به این بسنده کرد و خود را از گنجینه پنهان ادبیات فارسی محروم ساخت. پیرو همین، پیشنهاد می کنم، این رویه را نیز امتحان کنید:

ابتدایی ترین تمرین برای ورزیده شدن در نوشتن یادداشت ادبی، شعر خواندن است. بسته به سلیقه خود از شاعران متفاوت شعر بخوانید. من خودم از شعر موزون کلاسیک و معاصر لذت می برم. در میان قدما بیشتر حافظ و سعدی را می پسندم و از معاصرین، به اشعار محمدعلی بهمنی، اخوان ثالث، محمدرضا شفیعی کدکنی، فاضل نظری، علیرضا بدیع، حمیدرضا برقعی و … بیشتر علاقه مندم.

قدم بعد، تبدیل یک شعر به نثر است. ساده ترین کار تغییر ارکان جمله و یافتن نظم منطقی آن است. منظور این است که ابتدا نهاد و در انتها افعال را بنویسیم. به عبارتی، مصراع ها را به جملات تبدیل کنیم.

قدم بعد شناخت الگوی مورد استفاده شاعر است. دقت کنید که او از چه آرایه های به خصوص از چه تشبیهات و استعاراتی استفاده کرده است. لازمه این کار آن است که ابتدا با برخی از مهم ترین آرایه های ادبی آشنا شوید. آنگاه با مراجعه به کتب شرح اشعار شعرا، ببینید که یک شاعر در کدام قسمت از شعر خود، از این آرایه ها استفاده کرده است.

پس از گذشت چند وقت، در اثر دم خور بودن با شعر و با شناخت عناصر خیال، آرام آرام طبع ادبی تان شکفته می شود؛ طوری که میل دارید ادبی بنویسید. گفتنی است که شاید این زمان برای نویسنده ای دیرتر از نویسنده ای دیگر فرا برسد.

در ابتدای نوشتن متن ادبی، ممکن است نوشته های شما وام دار مطالعات شما باشد. این نشانه تاثیر پذیری و الگوبرداری موفق شما از شاعر است؛ اما دقت داشته باشید که نباید در این مرحله توقف کنید. شما می بایست به قدرت خلاقیت خود میدان دهید تا تعبیرات و استعارات جدید خلق کند. این مهم، به تمرین، مطالعه و افزایش تجربه زیستی در گذر زمان وابسته است.

پس برای نوشتن یک یادداشت ادبی، به شکل یک دستور العمل باید گفت:

  1. شعرخوانی
  2. تبدیل شعر به نثر
  3. شناخت ابتدایی آرایه های ادبی
  4. شناخت الگوی شاعر در استفاده از آرایه ها
  5. تقلید از شاعران و نویسندگان
  6. پرورش خلاقیت و خلق تعابیر ادبی جدید و منحصر به فرد

برای توضیحات تکمیلی این فایل را دانلود کنید.

درباره‌ی سعید تارم

همچنین ببینید

کارگاه پیشرفته وسعت دایره واژگان (۱۰)

همان طور که می‌دانید زبان فارسی زبانی ترکیب‌ساز است؛ به عبارتی، با چسباندن پیشوند، میانوند …

۲ نظر

  1. من خیلی از این مسیری که شما پیشنهاد دادید خوشم اومد. اینکه با خوندن شعر و مهمتر از اون، فهم شعر (با تبدیل اون به نثر)، میل به ادبی نوشتن رو در خودمون شکل بدیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *